CLUB BYPASS'A HOŞGELDİNİZ

Değerli hastamız,

Böyle ciddi bir ameliyat için hastaneye yatmak sizi üzebilir. Özet bilgiler içeren bu kitapçık, kalp ameliyatınıza güvenle yaklaşmanıza yardımcı olmak için hazırlanmıştır. Ameliyat öncesinde ve sonrasında hastanede bulunduğunuz süre içinde, beklentileriniz ve endişeleriniz ile ilgili olacak pratik bilgiler size sunulmaktadır. Ameliyatınıza bilgi ve güven dolu yaklaşımınız, bir an önce iyileşmenize yardımcı olacaktır.

Son yıllarda kalp cerrahisinde çok büyük gelişmeler olmuştur. Ülkemizde her yıl yaklaşık olarak 100,000 açık kalp ameliyatı yapılmaktadır. Kalp cerrahisi çok önemli ve riskli olmasına rağmen, günümüzde kardiyoloji, anestezi ve yoğun bakım bilgilerinin ilerlemesiyle çok başarılı hale gelmiştir.

Hastalar ve yakınlarının böyle bir ameliyata neden gerek duyulduğunu, ameliyatın özelliği ve riskinin ne olduğunu yeteri kadar bilmeleri, aile ve hasta kadar onun tedavisini takip eden doktor ve hemşire kadrosunun da işini kolaylaştıracaktır.

Hasta ve ailesi olarak hastaneye müracaatınızdan itibaren neler yapmanız gerektiğini bilmeniz, yanlışları ve eksikleri önleyebilmek için önemlidir.

Ameliyata neden ihtiyaç duyduğunuzu ve ilgili tüm riskleri, ailenizin ve sizin tam olarak anlamış olması çok önemlidir. Cerrahınızın ekibinde bulunan doktor, tıbbi koordinatör, hemşire ve sekreterler sizlerin sorularını cevaplamaktan mutluluk duyacaklardır. Ameliyatınız ile ilgili aklınızda herhangi bir soru kalmadığına emin olunuz.

Bu kitapçığın, kalbinizin ve sizin için yeni bir başlangıç olan "İkinci Yaşamınız" için yardımcı olacağını umuyoruz.

KALBİNİZE SAĞLIK

NEDEN BİR KALP AMELİYATINA İHTİYACIM VAR?

Size kalp ameliyatı tavsiye edilmesinin nedeni, yapılan tetkikleriniz sonucunda kalbinizde saptanan sorunun tedavisinin ilaç veya stent gibi yöntemler ile çözülmesinin yeterli veya mümkün olmayacağına karar verilmiş olmasındandır. Bilmeniz gerekir ki, kalp ameliyatları bugünün olanakları içinde, en güvenli ve en iyi tedavi yöntemlerinden biridir.

KORONER DAMAR HASTALIKLARI NEDİR

Koroner arterler, kalp kasına oksijen ve enerji sağlayarak onların beslenmelerini sağlayan atardamarlardır. Koroner arterlerin duvarlarının iç yüzünde kolesterol ve kalsiyum birikmesi sonucunda darlık ya da tıkanmalar meydana gelebilir. Tıkanıklık ve darlığın yeri (ana damar, ana damardan çıkış yeri vb.) kadar darlığın yüzdesi de hastalığın ciddiyetini ve aciliyetini belirler.

Hastalar, egzersiz yaparken veya istirahat halinde göğüslerinde batıcı ve yanıcı ağrı hissedebilirler. Ancak bazen kesinlikle ameliyat olması gereken bazı hastalarda hiçbir yakınma da olmayabilir. Buna "Sessiz İskemi-Sessiz Kalp Hastalığı" denir. Koroner damarlardaki akut tıkanmalar bir kalp krizine (miyokard enfarktüsü) neden olarak, kalp kasının bu damar ile beslendiği bölümünün ciddi anlamda zarar görmesine neden olabilir. Bu nedenle kalp cerrahları, enfarktüs geçirmeden ameliyat olan hastalara cerrahi müdahale yapmaktan daha mutlu olmaktadırlar. Koroner bypass ameliyatları, gelişmiş ülkelerde çok yaygın olup, erişkin kalp ameliyatlarının yaklaşık olarak %60'nı teşkil etmektedirler.

Normal, damar sertliği başlamış ve bir pıhtı ile tıkanmış damar kesitleri.

KORONER BYPASS AMELİYATLARI

Kalbe ulaşmanın en klasik yolu, göğüs kemiğinin (sternum) ortadan açıldığı yöntemdir. Kalp ameliyatları bazı özel yöntemlerde göğüse yapılan 5-6 cm kesi ile de (pencere) yapılabilmektedir. Kalp ameliyatında birinci aşama, ameliyat sırasında kalp ve akciğer arasındaki kan akışını bir makineye (kalp-akciğer makinesi) bağlayarak kalbi durdurmaktır. Koroner bypass ameliyatlarının bir kısmı çalışan kalpte (beating heart, offpump) yapılabilmektedir.

Koroner bypass ameliyatları, koroner arter hastalarında ağrıların geçmesini sağladığı gibi, kesin olarak yaşam süresini uzatan, son derece düşük bir risk ile yapılabilen ameliyatlardır.

Açık kalp ameliyatlarında kullanılan Kalp-Akciğer makinesi

Bypass ameliyatlarında temel prensip, tıkanmış veya daralmış olan koroner damarın safen ven (bacaktan alınan), radyal arter (koldan alınan), veya mamarya interna (göğüsten alınan) bir damar ile atlama-köprü yapmaktır. Uygun hastalarda mamaria internanın ikisi de kullanılabilir. Böylece yeni bir damar ile (bypass grefti), darlık veya tıkanıklığın olduğu bölgedeki kalp kasına enerji ve oksijen taşıyan kanın akışı sağlanmış olur. Ameliyat sırasında yapılan bypass damar sayısı 1 ila 6 arasında değişmektedir. Genelde 2-4 damara bypass yapılmaktadır. Cerrahın ameliyat sırasında kullandığı damarlar, hastanın kendi vücudunda bulunan, alındığı zaman yerinde eksiklik bırakmayan damarlardır. Biz bu ameliyatlarda öncelik sırasıyla, göğüsten alınan mamarya interna damarını, daha sonra koldan alınan radyal arter ve en son olarak da bacaktan alınan safen veni tercih etmekteyiz.

IMA: Internal Mamaria Arter (Göğüs damarı), Safen Ven (Bacak damarı), Radyal Arter (Kol Damarı)

Ancak bypass yapılması gereken damardaki darlığın yeri ve şiddetine göre kullanılacak damar değişebilir. Bazen o hedefteki damar için en iyi seçenek safen ven olabilir. İleri yaşta, kronik akciğer hastalığında ve çok kilolu hastalarda bazen mamarya interna kullanılamayabilir. Kol damarı da yine ileri yaşta, insülin kullanan şeker hastalarında, kronik böbrek hastalarında ve eli ile çalışan (cerrah, diş hekimi, müzik enstrümanı çalan kimselerde) mecbur kalınmadıkça kullanılmaz. Kullanılacak damarların son seçimi ameliyat esnasında cerrah tarafından yapılacaktır.

KORONER BYPASS YAPILAN HASTALAR TEKRAR AMELİYAT OLABİLİR Mİ?

Koroner bypass yapılan hastalara tekrar bir bypass operasyonu gerekebilir. Fakat zamanımızda PTCA (Balon ve stentleme) tekniklerinin ilerlemesi sayesinde tekrar operasyon ihtimali çok azalmış bulunmaktadır. Birinci ameliyatın çok erken yaşta olması, ameliyat sonrasında da hastalığın ilerleyici özelliği nedeni ile bizzat koroner damarlar veya kullanılan greftler tıkanabilir. Bu yüzden sadece genç hastalarda değil bypass ameliyatı olan bütün hastalarda risk faktörlerinin çok iyi kontrol altında tutuluyor olması (Kan şekerinin ve yağlarının, tansiyonun yakın takibi, sigaranın kesin bırakılması gibi) önemlidir. Birinci ameliyat sırasında kritik darlık olmadığı için bypass yapılmayan bir darlık, zaman içinde ilerleyebilir. Bu nedenle kardiyolojik takipler önemlidir. Önceki ameliyatta bypass yapılmış bir hastaya daha sonra kapak ameliyatı da gerekebilir.

AMELİYAT HAZIRLIKLARI

Bütün tetkikleriniz tamamlanıp size ameliyat olmanız tavsiye edildikten sonra, ameliyat hazırlıklarınıza başlanacaktır. Ameliyat koordinatörü, isminizi ameliyat listesine, durumunuzun aciliyetini göz önünde bulundurarak yazacaktır. Çoğu hastanın kalp ameliyatı için acil yatışına gerek duyulmamaktadır. Bununla birlikte ameliyat sıranızı beklerken durumunuzda meydana gelen değişiklikleri (göğsünüze gelen ağrı veya nefes darlığınızda artma gibi) kardiyolog doktorunuza, cerrahınıza veya koordinatöre hiç tereddüt etmeden haber veriniz.

Özel durumlar dışında, planlanan ameliyat tarihinden bir gün önce hastaneye yatacaksınız.

Bütün kan tetkikleriniz güncelleştirileceği için hastaneye aç karnına geliniz. Ayrıca akciğer filmi ve karotis doppler tetkikiniz yapılacaktır.

AMELİYAT GÜNÜNÜ BEKLERKEN YAPMANIZ GEREKENLER

Sigara: Eğer sigara içiyorsanız hemen bırakmanız gerekmektedir. Sigaranın akciğerlerinize verdiği zararı en aza indirmek için tedavi görseniz de sigara içmeyen kişilere göre akciğerlerinizde problem yaşama riskiniz daha yüksektir. Ameliyatınızdan sonra da kesinlikle sigara içmeyiniz. Bu dönem sigarayı bırakmanız için son fırsattır.

Kilo kontrolü: Eğer aşırı kiloluysanız, ameliyatınızdan önce mümkün olduğu kadar diyet yaparak kilo vermeniz gerekmektedir. Aşırı kilolu olan (vücut kitle indeksi- VKI 35 ve üzeri) hastalarda ameliyat sonrası komplikasyon oluşma riski, normal kilodaki hastalara göre daha fazladır.

Kan Sulandırıcı İlaçlar: Ameliyat tarihinize karar verildiği zaman kardiyolog veya cerrahınız tarafından kan sulandırıcı ilaçlarınızı (Plavix, Pingel, Karum, Diloxol, Coumadin (Warfmadin), Brilanta, Xarelto, Effient vb.) ameliyattan ne kadar zaman önce bırakmanız gerektiği konusunda bilgilendirilecek, bu süre içinde enjeksiyon şeklinde kan sulandırıcı kullanacaksınız.

Diş Muayenesi: Diş köklerinizde enfeksiyon ve ağzınızda çürük dişlerin bulunması, ameliyat sonrasında genel bir enfeksiyona neden olabilir. Kapak ameliyatlarından önce mutlaka, koroner bypass ameliyatlarında ise, eğer cerrahi ekip gerek görürse, bir diş hekiminin sizi muayene etmesi gerekmektedir.

HASTANEYE GELİRKEN YANINIZDA GETİRMENİZ GEREKENLER

• Her ne kadar tıbbi bilgileriniz e-nabız veya e-devlet dosyanızda bulunsa da daha önceki tıbbi geçmişiniz ile ilgili elinizde olan tüm belgeleri getiriniz.
• Kullanmakta olduğunuz ilaçlara ait bir liste veya ilaçlarınızı getiriniz.
• Kullanmakta olduğunuz diş protezi, gözlük, işitme cihazı gibi gereçler ameliyat süresinde yakınlarınızda kalacak, yoğun bakımda kaldığınız süre içerisinde ihtiyaç halinde size verilecektir.
• Uyku apnesi olan hastalarda ameliyat sonrası dönemde kullanmak üzere uykuda solunum destek cihazınızı yoğun bakımda kaldığınız süre içerisinde kullanmanız gerekebilir.

HASTANEDE OLDUĞUNUZ SÜRE İÇİNDE SİZİNLE İLGİLENECEK OLAN EKİP

Cerrahi Ekip: Ameliyatınızı gerçekleştirecek olan cerrah ve yardımcıları sizi ameliyatınızdan önceki akşam ziyaret ederek ameliyatınız hakkında bilgi verecektir. Ameliyatınızı gerçekleştiren ekip, ameliyat sonrasında da cerrahi sorunlarınızı izleyecek ve kardiyolog, koordinatör, fizyoterapist, eğitim hemşireniz ve servis hemşireniz ile devamlı temas halinde olacaktır.

Kardiyolog: Ameliyattan önceki hazırlıklarınız ve cerrahi yoğun bakımdan servise transfer olduktan sonraki tedaviniz kardiyolog doktorunuz tarafından düzenlenecektir.

Anestezist: Ameliyat sırasında sizi uyutacak olan anestezi ekibinden bir doktor, ameliyattan önce sizi ziyaret ederek anestezi ve yoğun bakım konusunda bilgi verecektir.

Fizyoterapist: Fizyoterapi uzmanı, klinik durumunuza göre ameliyatınızdan önceki gün veya sonrasında büyük önem taşıyan nefes alıp verme ve öksürmeyle ilgili teknik bilgileri size öğretecektir.

Hemşire: Ameliyatınızdan önce ve sonra serviste, yoğun bakımda bulunduğunuz süre içinde konularında özel olarak eğitilmiş olan bir hemşire kadrosu tarafından izleneceksiniz.

HASTANEYE YATTIKTAN SONRA

Tetkikler: Tüm kan tahlilleriniz yapılacak, akciğer filme çekilecek ve Karotis Doppler yapılacak.

Tıraş: Ameliyattan önceki akşam, erkek hastaların ameliyat ile ilgili bölgeleri, hastane berberi tarafından elektrikli makine ile tıraş edilecektir. Kesinlikle göğüs ve bacak tıraşınızı kendiniz yapmayınız.

Banyo: Ciltten kaynaklanan enfeksiyon riskini azaltmak için ameliyattan önceki akşam mutlaka banyo yapacaksınız. Banyo sırasında kullanmak üzere size özel antiseptik solüsyonlar verilecektir.

Açlık: Ameliyattan 6 saat öncesinde mutlak açlık gerekmektedir. Eğer ameliyatınız sabah erken olarak programlanmış ise gece 24:00'ten itibaren hiçbir şey yemeyiniz ve içmeyiniz.

Lavman: Ameliyattan önceki akşam yatmadan önce basit bir lavman yapılması ameliyat sonrası rahat olmanız için gereklidir.

Uyku: Ameliyattan önceki gece rahat uyumanız için bir ilaç verilecektir.

Ameliyathaneye Gidiş: Ameliyathaneye götürülmeden hemen önce verilen bir ilaç iyice rahatlamanızı sağlayacaktır. Ameliyathane ekibi hazır olduğunda, sizi bir hemşire eşliğinde sedye ile ameliyathaneye alacaklardır. Ameliyat bittikten sonra cerrahi ekip ailenizi arayacak ve onlara bilgi verecektir.

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ

Yoğun bakımda hasta solunum aletinden ayrıldıktan sonra bir aile yakını yoğun bakıma alınarak kısa bir görüşme sağlanacaktır.

Yoğun Bakımda kaldığınız süre içinde sorumlu hemşire veya koordinatör ailenize bilgi verecektir. Yoğun bakımdaki kalış süresi ortalama olarak 1-3 gün arasında değişmektedir. Bu süre içinde (özel bir durum olmadıkça) yakınlarınızın hastanede beklemeleri ya da sık sık telefon etmeleri gerekmemektedir.

Yoğun bakımda olduğunuz ilk gün su kısıtlamanız olabilir. Mide-/barsak hareketleriniz başladıktan sonra rahatlıkla su içebileceksiniz.

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE BULUNAN ALETLER

Solunum Aleti: Yoğun bakıma geldikten sonra ağrınız olmaması için bir süre derin olarak uyutulacaksınız. Uyuduğunuz bu süre içinde ağzınızda bulunan bir hortum aracılığı ile solunum cihazına bağlı olacaksınız. Bu hortum ağzınızda bulunduğu süre içinde konuşamayacaksınız, panik olmanıza gerek yoktur.

Monitör: Tamamen uyandığınızda yatağınızın etrafındaki elektronik cihazların sayısını görünce şaşırabilirsiniz. Monitörler aracılığı ile kalp atışınız, kan basıncınız ve diğer önemli bilgiler takip edilmektedir. Etraftan duyacağınız alarm sesleri ile ilgilenen bir görevli her zaman vardır.

Drenler: Uyandığınızda, göğsünüzden çıkan iki veya üç hortum olduğunu fark edeceksiniz. Bu hortumlar ameliyat sahasında (kalbin etrafında) biriken kanları dışarı almak için konulmuş özel drenlerdir ve muhtemelen ameliyatın ertesi günü çıkartılacaktır.

Pace teli: Ameliyat sırasında kalp üzerine, ameliyat sonrası kalp hızında düzensizlik olur ise pacemaker (kalp hızı düzenleyici) cihazına bağlanarak kullanılmak üzere bir veya iki adet pace teli yerleştirilir. Bu teller 3-4 gün sonra çok basit şekilde yatağınızda iken alınır.

Serumlar: Kolunuzdan ve boynunuzdan giren kateterler aracılığı ile size sıvı ve kan verilmektedir.

İdrar sondası: Ameliyat sonrasında her hastanın idrar miktarını takip edebilmek için idrar sondası bulunmaktadır. Yanıltıcı bir şekilde idrar yapamıyor hissedebilirsiniz, telaş etmeyin. Sondanız özel durumlar dışında 48 saat sonra çıkartılacaktır.

SERVİSE GELDİKTEN SONRA

Servise geldiğiniz ilk günden itibaren yan yatmanızda bir sakınca yoktur. Servise geldiğiniz ilk gün devamlı oksijen almanız gerekli olacak ve takip eden günlerde zaman zaman gerekli olacaktır. Serviste bulunduğunuz süre içerisinde yakınlarınızın ziyaret kısıtlamasına enfeksiyondan korunma amacıyla özen göstermeleri çok önemlidir. Serviste bulunduğunuz süre içerisinde yanınızda kalması için bir refakatçiye izin verilecektir.

Tuvalet alışkanlığı: Eğer servise geldikten iki gün sonra büyük abdest yapmadıysanız, servis hemşirenize bilgi veriniz.

Ameliyat sonrası yaşayabileceğiniz uyku sorunu için öneriler:

• Nekahet döneminde yarım saatlik-bir saatlik öğlen uykusu gerekir.
• Gündüz fiziksel aktivitelerinizi artırın.
• Yatış kalkış saatlerinizde düzenleme yapın.
• Uyku düzeninizi sağlayamazsanız psikiyatrik yardım alabilirsiniz.

Fizyoterapi: Ameliyat sonrasında hemen hemen her hastanın akciğerlerinde atılması gereken sekresyon (ifrazat) oluşmaktadır. Bu nedenle ağrılı olmasına rağmen, fizyoterapistin öğrettiği gibi derin nefes almanız ve öksürürken küçük yastığınız ile göğsünüze bastırmanız gerekmektedir.

Göğüs yastığı ve korse, ilk gün size verilecek ve nasıl kullanacağınız konusunda bilgilendirileceksiniz. Bunlar öksürürken, hapşırırken ve dolaşırken göğüs kemiğinizi destekleyerek bir an önce kaynamasını sağla

Beslenme: Artık bol su ve sulu gıdalar (çay, ıhlamur, ayran, komposto vb.) içerek yavaş yavaş normal beslenmeye geçmeniz gerekmektedir. İlk günler doktorunuzun isteği ile az tuzlu yemeniz gerekebilir. Hemşireniz tarafından verilen kefiri gün içinde tüketiniz ve her sabah bir yumurta yiyiniz.

Varis çorabı: Ameliyat sonrası bacaklarınızdaki kan dolaşımını düzenlemek amacıyla size anti-embolik özellik taşıyan çoraplar giydirildi. Bu çorapları evdeki dinlenme döneminizde gündüz giyip gece çıkarabilirsiniz. Varis çoraplarınızı taburcu olduktan sonra 2-3 hafta giymeniz yeterli olacaktır.

Göğüs Korsesi: Göğüs kemiğinizin çabuk kaynaması ve hareket ettiğiniz zaman ağrınızın olmasını için verilen göğüs korsesini 3-4 hafta kullanmanız gerekir.

Hastanede iken egzersizleriniz:

Bir an önce yataktan çıkarak aktif olmanız gerekmektedir.

• Servise geldiğiniz gün: 15-20 dakika koltukta oturma
• 2. günde: servis içinde 5-10 dakika yürüyüş ve sık sık kolytukta oturma
• 3. günde: servis içinde her 2 saatte 5-10 dakika yürüyüş
• 4. günde ve sonraki günlerde: her fırsatta 10-15 dakika yürüyüş

Yürüyüşleriniz sırasında omuzlarınızın üzerinde ve göğsünüzde ağrı ve genel olarak güçsüzlük hissedebilirsiniz. Bu tamamen normaldir, endişe etmeyiniz.

Kişisel temizliğiniz: Servise geldikten sonraki günlerde kendi kişisel temizliğinizi kendiniz yapabilecek durumda olacaksınız. Ameliyatınızdan 3-4 gün sonra eğer yaranız müsait ise duş yapmanızda bir sakınca yoktur.

Kilo takibi: Özellikle idrar söktürücü kullanan hastalar serviste bulunduğu süre içerisinde her sabah servis hemşiresi tarafından tartılacaktır.

AMELİYAT SONRASI EVDE BAKIM

Başarılı bir ameliyatın ve iyileşme döneminin ardından yeniden evde olmak çok hoş bir duygu olacaktır. Ameliyattan sonra tam anlamıyla iyileşmelerinin 3- 6 hafta içinde gerçekleşecektir. Eve dönmenin verdiği kaçınılmaz heyecan 2-3 gün içinde mutlaka geçecektir. Kendinize yeterli dinlenme süresi ayırarak, ev içinde fizyoterapistinizin önerdiği şekilde egzersizlerinizi yapmaya gayret ediniz.

Psikolojik durumunuz: Ameliyattan hemen sonraki günlerde bazı hastalar bir depresyon dönemi (travma sonrası sendrom) yaşayarak, sinirlilik, hırçınlık, ajitasyon ve iyileşmedikleri hissine kapılabilirler. Böyle ciddi bir ameliyatın ardından bu tür psikolojik sorunların normal olduğundan emin olabilirsiniz.

Bu sorun iyi aile ilişkileri içinde çözülebileceği gibi psikiyatrik yardım gerekebilir.

Evde egzersiz programı: Düzenli egzersiz hayatınızın bir parçası olmalıdır. Haftada üç gün 20-45 dakikadan oluşan düzenli bir egzersiz programınız olmalıdır.

Bir haftanın sonunda yapacağınız yürüyüşlere ilk günlerde 5-10 dakika ile başlamanız ve daha sonraki günlerde kademeli olarak artırmanız önemlidir. İlk yürüyüşlerinizde yanınızda mutlaka birisi bulunmalıdır. Egzersizleriniz sırasında aşırı yorgunluk kesik kesik nefes alma, ağrı veya göğüste yanma gibi şikayetleriniz olursa en kısa sürede doktorunuza haber vermeniz gerekmektedir.

Evde banyo: Hastaneden ayrıldıktan sonra da kişisel hijyeninize dikkat etmeniz sizin için önemlidir. Pansuman ihtiyacınız yoksa evde her gün banyo yapmanızda bir sakınca yoktur. Banyolarınızı ılık su ile 10-15 dakikayı geçmeyecek şekilde yapınız.

Seyahatler ve araba kullanımı: Ameliyat sonrası dönemde araba kullanmanıza 8 hafta kadar müsaade edilmemektedir. Bu süreç içerisinde araba yolculuklarında arka koltukta oturup göğsünüzü yastıkla destekleyerek seyahat edebilirsiniz.

Çalışma hayatı: Kalp ameliyatı geçirdikten sonra hemen tam zamanlı olarak çalışmaya başlamanız uygun değildir. 3-4 haftadan sonra işyerinize önce 4-5 saatlik ziyaretler yapıp tekrar evinize dönebilirsiniz. 6 hafta sonunda tam gün çalışmaya başlayabilirsiniz.

Seks hayatınız: Seksüel ilişkilerinizi acele etmeden organize etmelisiniz. Çoğunlukla ameliyattan sonra 4 hafta beklemeniz önerilmektedir. Operasyondan sonra cinsel gücü artıran bazı ilaçlar kullanmak konusunda mutlaka kardiyoloğunuzu bilgilendirmeniz gerekir.

Namaz kılma: Ameliyat sonrası ilk dönemlerde normal secde pozisyonunda namaz kılmanız göğüs kemiğinizi zorlayacak ve ağrıya neden olabilecektir. İlk günlerde oturarak namaz kılmanızda bir sakınca bulunmamaktadır. 2 ay sonra normal şekilde namaz kılabilirsiniz.

Oruç tutma: Kalp ameliyatı olan hastalar artık sağlıklı insanlar olsalar da oruç, vücudu çok zorlayıcı olabilir. İlaçların düzenli kullanılamaması, uzun süreli susuzluk ve iftar sırasındaki yüklenme nedeniyle oruç tutulmaması önerilir. Bu durumu doktorunuza danışınız.

Sigara ve alkol kullanımı: Sigarayı bırakmak için en uygun fırsat olduğunu biliniz. SİGARA İÇMEYİNİZ VE SİGARA İÇİLEN ORTAMLARDA KESİNLİKLE BULUNMAYINIZ!

Alkol: Aşırı tüketilen alkol trigliseridinizi artırabilir ve kullandığınız ilaçlar ile etkileşime girebilir. Ancak sosyal dozda alkol alabilirsiniz.

Yaralarınızın takibi: Ameliyat sonrasında bacak ve göğüs yaralarınızda az miktarda sarı veya kanlı sızıntı olması gayet doğaldır. Doktorunuz ve servis hemşireniz tarafından muntazam olarak yapılan pansumanlar ile bu durum düzelecektir.

Dikişlerinizin alınması: Yaralarınız genellikle vücut tarafından emilebilen, gizli dikiş tekniği ile mümkün olduğu kadar estetik olarak dikilmektedir. Göğsünüzde kalan diren dikişleriniz ilk kontrolde alınacaktır.

Kontroller: Taburcu olacağınız gün servis hemşiresi tarafından ilk kontrolünüzün ne zaman olacağı konusunda bilgilendirileceksiniz. Taburcu olduktan bir hafta sonra kardiyolog doktorunuz ve cerrahınız ile randevunuz olacaktır. Taburcu olduktan sonra cerrahi ve kardiyoloji ekibi ile irtibatını asistanımız sağlayacaktır.

İyileşme döneminde dikkat etmeniz gereken önemli belirtiler:

1. Düzensiz ve hızlı kalp atışları,

• Zorlu, sık ve kesik solunum,
• Aşırı terleme ve ateş,
• Ani görme kaybı veya bozukluğu ve baş dönmesi,
• Basit eforlar ile gelen fenalık hissi.
• Yaranızda iyileşme problemi
• Coumadin (Warfmadin) kullanan hastalarda INR tablonuzda beklenmeyen düşüklük (ikinin altı) veya yükseklik (üçün üzeri) olursa kardiyoloğunuza bilgi veriniz.

Herhangi bir durumda iletişim kuramazsanız direkt olarak ameliyat olduğunuz hastanenin acil polikliniğine müracaat edebilirsiniz.

UZUN DÖNEMDE TAKİP

Yıllık düzenli kontrollerinizde kardiyoloğunuzun uygun gördüğü tetkikler dışında, koroner bypass ameliyatı olmuş tüm hastalarımıza ameliyatın üzerinden 5 yıl geçmiş ise mutlaka bir kontrol anjiyografisi yaptırmalarını tavsiye ediyoruz.

Bypass ile beraber kapak ameliyatı olan hastalar Coumadin (Warfmadin) dozunu ayarlayabilmek için her ay INR baktırmak zorundadır. Hastalarımıza evde INR bakmak için bir cihaz almalarını öneriyoruz.

Coumadin (Warfmadin)veya kan sulandırıcı kullanan hastaların kanamalı bir cerrahi müdahale (diş dahil) yapılacaksa doktorunu bilgilendirmeleri çok önemlidir. Bu işlem süresince kardiyolog tarafından bu ilaçlar kesilerek kan sulandırıcı iğne başlanacak ve endokardit profilaksisi için antibiyotik önerilecektir.

.

KALP AMELİYATI SONRASI BESLENME

Coumadin (Warfmadin) kullanan hastaların kan sulanması artıran koyu kırmızı (kiraz, vişne, karpuz, pancar, domates v.b.) ve pıhtılaşmayı artıran koyu yeşil (roka, marul, ıspanak v.b.) yiyeceklerden sınırlı tüketmelerini öneriyoruz.

İlk Bir Aylık Dönem: Ameliyattan sonraki günlerde iyileşmenizin hızlı olabilmesi için bol miktarda enerji ve proteine ihtiyacınız olacaktır. Bu yüzden ameliyattan sonra geçireceğiniz ilk bir aylık dönemde hiçbir diyet yapmayınız. Az tuzlu olmak şartıyla istediğiniz her istediğinizi yiyebilirsiniz. Herhangi bir sınırlama olmayan bu bir aylık dönemde, kızartmalar, kavurmalar, yağlı besinler (et, peynir), katı yağlar (tereyağı, iç yağı) vs. gibi herkes için zararlı olduğu bilinen gıdalar hayatınızda olmamalı. Pişirme yöntemi olarak ızgara, haşlama, fırında pişirme veya buharda pişirme yöntemleri kullanılmalıdır.

1 AYLIK DÖNEMDEN SONRA NELERE DİKKAT ETMENİZ GEREKİYOR

• Kalp sağlığının korunması açısından yağsız kırmızı eti haftada 2-3 kez, diğer günlerde de tavuk (deri ve kanat hariç) ve balık gibi beyaz etleri tercih ediniz.
• Her gün bir yumurta (kayısı kıvamında) tüketmeniz, kolesterolünüzü etkilemez.
• Katı yağlar (tereyağı, iç yağı, margarin) şimdiden hayatınızdan çıkartıp sıvı yağları (zeytinyağı, fındık yağı, Ayçiçek yağı, mısırözü yağı, soya) çeşitlendirerek kullanmalısınız.
• Her gün 3-4 adet ceviz veya 10 adet çiğ fındık veya 10 adet çiğ badem tüketebilirsiniz. (Sadece birisini)
• Beyaz ekmek yerine kepekli, çavdar, yulaf, tam buğday, kara buğday ekmeği tercih ediniz.
• Pirinç pilavı yerine bulgur pilavı tercih ediniz.
• Haftada en az 1-3 kez kuru baklagil (kuru fasulye, nohut, mercimek) yiyiniz.
• Meyve, sebze ve salata (az yağlı) tüketiminizi artırınız.
• Süt ve yoğurdun toplam 2 su bardağı, yağsız beyaz peynirin ise günde toplam 2 kibrit kutusunu (yaklaşık 60 gr) aşmamasına özen gösterin.
• Günde bir bardak kefir mutlaka tüketiniz.
• Şekeri kesinlikle hayatınızdan çıkarınız

YASAKLAR

• Kuyruk yağı, iç yağı, tereyağı, margarin ve katı yağlar.
• Kaymak, krema,
• Karides, havyar, kalamar gibi deniz ürünleri,
• Tavuk derisi ve kanat
• Aşırı yağlı börek, kek, yaş pasta, çörek, kurabiye gibi besinler
• Günde 1 fincandan fazla kahve ve neskafe
• İçeriğini bilmediğiniz hazır gıdalar.
• Kızartılmış ve kavrulmuş besinler
• Sakatatlar: Karaciğer, böbrek, dil, dalak, beyin
• İşlenmiş et ürünleri: sucuk, pastırma, salam, sosis vb.
• Sigara (Bypass damarlarının tıkanma nedenidir ve pıhtılaşma mekanizmasını tetikler)
• Alkol (Coumadin-Warfmadin)ile etkileşim yapar)

KALP DOSTU BESİNLER

Sarımsak: İçinde bulunan besin öğelerinden dolayı damar içinde pıhtılaşmayı engelleyerek koroner kalp hastalıklarının oluşma riskini azaltır. Her gün 1-2 diş sarımsak yenilebilir. Comadın kullanan hastalar sınırlı yemelidir.

Balık ve balık yağı: İçeriğindeki omega-3 yağ asitleri yüksek antioksidan özelliğindedir. Haftada 2-3 kez balık tüketimini öneriyoruz. Özellikle somon, uskumru, ton, sardalya, hamsi omega-3 yağ asitleri bakımından zengin balıklardır.

Ceviz, fındık: Yüksek antioksidan özelliği olan omega-3 ve E vitamininin yanı sıra magnezyum ve posa da içerir.

Yulaf, çavdar, tam buğday unu: B ve E vitamini içeriklerinden dolayı kalp hastalıklarını önleyici özellikleri vardır.

Yeşil çay: Bulunan polifenoller antioksidan özelliği nedeniyle kalp hastalıklarının engellenmesinde etkili oluyor.

Kırmızı Üzüm: İçeriğindeki yüksek antioksidanlardan dolayı kalp hastalıklarında olumlu etkisi vardır.

Domates-karpuz: Antioksidan özelliği olan likopeni yüksek oranda içerdiği için kalp hastalıkları oluşum riskini azalttığı görülmüştür. Coumadin (Warfmadin)kullanan hastalar sınırlı yemelidir.

Soya: Yüksek protein içeriğinin yanı sıra içerdiği B1, demir, çinko, fosfor, magnezyum sayesinde kalp hastalıklarının engellenmesinde etkili oluyor.

Keten tohumu: Doymamış yağ asitleri, potasyum, posa, E vitamini ve omega-3 içeriyor. Her gün 1 çorba kaşığı keten tohumunu yoğurt, çorba, sebze yemeği gibi besinlerin içine katarak tüketebilirsiniz.

DİYABET HASTALARININ TÜKETMEMESİ GEREKEN BESİNLER

• Şeker ve şekerli tatlılar (Bal, reçel, pekmez, marmelat, şurup)
• Şekerli bisküviler, pasta, kurabiye, kek, çikolata
• Meşrubatlar (kola, gazoz, hazır meyve suları vb.), alkollü içkiler
• Yağda kızartmalar, kavurmalar, yağlı sos eklenmiş yiyecekler
• Sucuk, pastırma, salam sosis
• Sakatatlar (Karaciğer, beyin, böbrek, dil, dalak, yürek vb.)
• Bütün yağlı yiyecekler
• İçeriği bilinmeyen hazır gıdalar
• Kuyruk yağı, içyağı, tereyağı, margarin
• Çok tuzlu besinler (Turşu, salamura, konserve)
• Belirtilen miktardan fazla kuruyemişler

Koroner Bypass ameliyatı olan bir hasta için bir haftalık menü

Koroner Bypass ameliyatı olan bir hasta için uzun dönem beslenme planı

İlk Kontrolde sormak istedikleriniz:

İLETİŞİM BİLGİLERİ

Fulya Kardiyoloji ve Kalp Damar Cerrahisi’ne ulaşabileceğiniz telefon numaraları:

0 (212) 830 1777 / 0544 830 1778, Asistan: 0533 763 2355

HAZIRLAYAN: Prof. Dr. Bingür SÖNMEZ